Boliviya va Braziliya chegaralari yaqinidagi bokira Amazoniya o‘rmonlarining bag‘rida kichik, ammo muhim shahar – Puerto Maldonado, Madre de Dios departamentining markazi joylashgan. Bu mintaqa Peruning eng kam aholi joylashgan hududlaridan biridir: 80 000 kvadrat kilometr maydonda atigi 600 000 ga yaqin odam istiqomat qiladi. Madre de Dios hududining qariyb yarmi (78 ming kvadrat kilometr) noyob bioxilma-xillikni saqlashga qaratilgan milliy bog‘lar va qo‘riqxonalar uchun ajratilgan.
Puerto Maldonado mamlakat janubidagi eng muhim chegara shahri va yovvoyi tabiatning buzilmagan olamiga sho‘ng‘ishni istaganlar uchun ajoyib boshlang‘ich nuqtadir. Shahar XX asr boshlarida Buyuk Amazonkaning ikki irmog‘i – Madre de Dios va Tambopata daryolarining go‘zal qo‘shilgan joyida tashkil etilgan. U Peru tabiat merosining taniqli tadqiqotchilaridan birining sharafiga nomlangan.
Shubhasiz, shaharning asosiy diqqatga sazovor joyi – Kapalaklar uyi bo‘lib, u ushbu nafis mavjudotlarning ulkan turlarini namoyish etuvchi ajoyib kolleksiyadir. Bundan tashqari, tashrif buyuruvchilar Avenida Leon Velarde ko‘chasidagi etnologiya muzeyida mintaqaning boy madaniyati bilan tanishishlari va Obelisk – kuzatuv minorasiga chiqishlari mumkin, u yerdan Madre de Dios va Tambopata daryolarining hayratlanarli panoramalari ochiladi. Minora tashqi ko‘rinishi Peru ustalari tomonidan Amazoniya o‘rmonlarining bolalikdan tanish hikoyalarini tasvirlovchi go‘zal haykallar bilan bezatilgan.
Puerto Maldonadoga yaqin joyda bir nechta ajoyib tabiat qo‘riqxonalari joylashgan bo‘lib, ular orasida Manu – Peruning eng yirik milliy bog‘i alohida e’tiborga loyiqdir. 1987 yilda YUNESKO Manuni o‘zining noyob qadriyati tufayli Umumjahon merosi ro‘yxatiga kiritdi.
Qo‘riqxona butun hududi uch sektorga bo‘lingan: birinchisi faqat olimlar va tadqiqotchilar uchun ochiq, ikkinchisi sayyohlar uchun mo‘ljallangan, uchinchisi esa mahalliy aholi uchun. Manuda ibtidoiy tropik o‘rmonlar bilan quchoqlashish va noyob flora va fauna vakillari yashaydigan go‘zal ko‘llarga qoyil qolish mumkin: bu yerda 1300 turdagi kapalaklar, 150 turdagi sutemizuvchilar, jumladan, g‘aroyib ko‘zoynakli ayiq-chumoli o‘rgatuvchi, nozik pushti tyulen va ulug‘vor yaguar, shuningdek, 15 000 ga yaqin o‘simlik turlari yashaydi. Qo‘riqxonaning bir gektar yerida 250 turdagi daraxtlar o‘sadi. Kamida 13 turdagi yo‘qolib ketish xavfi ostida turgan hayvonlar, masalan, ulkan zirhli armadillo, yaguar, yirtqich burgut va suvsar, hali ham park hududida boshpana topadi. Bu yerga butun dunyodan ekzotik qushlarni sevuvchilar yig‘iladi, chunki bu yerda sayyoramizdagi barcha qushlar xilma-xilligining taxminan 10%i yashaydi. Ular orasida – har kuni loy yeyish uchun yig‘iladigan to‘tiqushlar ham bor. Bu hayratlanarli tabiiy hodisa olimlar uchun hanuzgacha sir bo‘lib qolmoqda: ornitologlar qushlar shu yo‘l bilan pishmagan mevalardagi toksinlarni zararsizlantirishadi deb taxmin qilishadi.
Tambopata milliy bog‘i, hayvonot va o‘simlik dunyosining boyligi bo‘yicha Manudan qolishmaydi, o‘z hududiga kirish imkoniyati osonroqligi bilan ajralib turadi. Uning hududida o‘zining noyob tilini, qadimiy urf-odatlarini va an’analarini saqlab qolgan hind qabilalarining aholi punktlari joylashgan.











